Каб памяталі: У Еўропе адзначаюць дзень памяці ахвяр нацызму і сталінізму

Штогод, пачынаючы з 2009 года, 23 жніўня  ў Еўропе адзначаюць  гадавіну падпісання пакта Молатава-Рыбентропа. У гэты дзень таксама ўшаноўваюць  памяць усіх ахвяраў таталітарызму і дыктатуры, бо  рэжымы Адольфа Гітлера і Іосіфа Сталіна ў адносінах да людзей мала чым адрозніваліся.


23 жніўня 1939 паміж Савецкім Саюзам і фашысцкай Германіяй быў заключаны дагавор аб ненападзеннi, вядомы як “Пакт Молатава-Рыбентропа“. Сакрэтны пратакол да гэтага пагаднення прадугледжваў падзел Усходняй Еўропы.

 

1 верасня 1939 года Германія напала на Польшчу. Гэты дзень стаў пачаткам Другой сусветнай вайны. СССР, паводле дамовы аб ненападзеннi, узяла абавязкі не ўмешвацца ў ваенныя дзеянні  іншага боку.

 

Сваю зону ўплыву СССР узяў пад кантроль праз два з паловай тыдні, патлумачыўшы сусветнай супольнасці, што ідзе на дапамогу ўкраінцам і беларусам, якім пагражае нямецкая агрэсія. пра тое, чым скончылася вызваленне заходніх зямель Беларусі і Украіны,  напісана ўжо не адна кніжка.

 

“Твой стыль” выйшаў у горад, каб знайсці людзей, якія ў свой час пацярпелі ад двух дыктатур. А такіх людзей, чые сям’і пацярпелі ад рук камунізму ці фашызму вельмі шмат.  Зараз яны распавядаюць распавядаюць пра зверствы нацызму. 

 

Валянціна Рыгораўна:

 

– Гэта трагедыя закранула і мяне. У 1930-ых гадах майго бацьку саджаюць у турму за тое, што ён удзельнічаў у Грамадзянскай вайне. Доўга яму сядзець не ўдалося –  расстралялі. Але ў адзіным лісце, які ён даслаў маёй маме, было напісана: “Навучы нашых дзяцей любіць сваю Радзіму”. Мама мяне так выхавала, што ў 1941, доўга не думаючы, я запісалася добраахвотнікам на фронт. Прайшла ўсю вайну, вызваляла Берлін. Бачыла жахі вайны. Мне, семнаццацігадовай дзяўчыне, карціна тых гадоў запомнілася назаўжды. Жахі канцлагераў, разбітыя гарады і спаленыя вёскі, усё гэта я бачыла на ўласныя вочы. Ідучы на ​​вайну, я не ведала і не бачыла ніколі палякаў, габрэяў і немцаў. Але ўжо прайшоўшы вайну, я запомніла на ўсё жыццё гэтыя нацыі. Я лічу, што цяперашняе пакаленне павінна аб’яднацца і забыць старыя крыўды. Негатыў мінулых гадоў можа прывесці да чарговай вайны, а паверце, гэта жах.

 


Іван Фёдаравіч:


– Мая сям’я пацярпела ад нацызму. Маці разам з усімі дзецьмі вывезлі на прымусовыя работы ў Германію. Праўда, да іх там дрэнна не ставіліся. Кармілі і давалі жыллё. Але аднойчы іх прынялі за габрэяў і пагналі ў канцлагер – ўжо перад самай печчу іх апраўдалі. Але тыя жахі вайны засталіся ў іх памяці да сённяшнніх дзён. Дзядуля, які быў у Беларусі ў той час, таксама пацярпеў ад немцаў. Ён сядзеў у турме за тое, што быў партыйным.

 

 

 

Вольга Уладзіміраўна:


– Мая мама 1924 года нараджэння пацярпела ад нацызму. Яе разам з сястрой прымусова загналі ў Германію. Працавалі яны на фабрыцы, часцяком у начную змену. так – аж да 1945 года, да таго моманту, калі ўжо савецкая армія дайшла да Одры. У адзін момант яны вырашылі бегчы, і самі, пешшу, праз усю Польшчу, дайшлі дадому.

 

 

 

У нашай невялікай калекцыі ёсць матэрыял і пра чалавека, які пацярпеў ад двух рэжымаў. Пра Дзеда Казіка напісана ўжо шмат. Але яго гісторыя унікальная.

 

 

 

Сёння, у дзень памяці ахвяр дыктатарскіх рэжымаў памяць народа можа стаць перасцярогаю для сучасных людзей.